Televizioni Koha
Lajme > Maqedoni > Klimė intolerance fetare nė Maqedoni
Klimë intolerance fetare në Maqedoni
21 maj-Në janar zjarrvënës të panjohur pa sukses u përpoqën për të vënë zjarrin dy kisha ortodokse, një në Strugë dhe tjetra në Tetovë. Incidentet ishin të thuhet se në hakmarrje për shfaqjet e rrugës në një ngjarje karnaval vjetor afër Strugës, ku pjesëmarrësit gjoja veshur petkun e lidhur me muslimanët dhe të angazhuar në akte konsiderohen ofenduese për Islamin.
Klimė intolerance fetare nė Maqedoni
Në Maqedoni në përgjithësi janë respektuar liritë fetare, mirëpo komunitetet fetare megjithatë kanë shprehur pakënaqësi dhe problemet e tyre.

Kjo nënvizohet në raportin vjetor të Departamentit Amerikan të Shtetit mbi Liritë Fetare në botë, gjegjësisht në pjesën për Maqedoninë.

“Kushtetuta, ligjet e tjera dhe politikat në Maqedoni mbrojnë lirinë e fesë dhe në praktikë, qeveria përgjithësisht respektoi lirinë fetare. Trendet qeveritare për respektimin e lirisë fetare nuk kanë ndryshuar në mënyrë të konsiderueshme gjatë vitit të kaluar. Anëtarët e disa grupeve fetare siguruan se qeveria favorizoi Kishën Ortodokse Maqedonase. Kthimi i pronave të shpronësuara nga koha e Jugosllavisë vazhdoi ngadalë. Ka pasur raporte për abuzim apo diskriminim shoqëror bazuar në përkatësinë fetare, besimit ose praktikës”, theksohet në raportin e DASH mbi liritë fetare në Maqedoni.

Ambasadori dhe zyrtarë të tjerë të ambasadës në Shkup siç thuhet janë takuar rregullisht me grupe religjioze dhe zyrtarë qeveritarë për të diskutuar çështje të tilla si kthimin e pronës, tolerancës ndërfetare, dhe politikën kombëtare fetare, për të promovuar tolerancë ndërfetare.

Sipas raportit, komunitetet fetare kanë pohuar se Qeveria ka favorizuar Kishën Ortodokse Maqedonase, duke i dhënë asaj pronat publike falas, duke siguruar fonde për ndërtimin e kishave ortodokse të reja. Raporti thekson edhe përurimet qeveritare me praninë e KOM dhe përjashtimin e krerëve të tjerë fetar.

Për më tepër, janë shprehur akuza se partia dominuese etnike e koalicionit qeveritar në Maqedoni, e cila është me mbizotërim ortodoks, ka politizuar çështjet fetare për përfitime dhe qëllime politike.

Në raport theksohet se Komuniteti Bektashian i Maqedonisë (Tetovë) është përfshirë në një mosmarrëveshje të gjatë të pronës me Bashkësinë Fetare Islame të Maqedonisë, lidhur me kthimin e e kompleksit Bektashian në Tetovë.

Gjatë vitit, Gjykata e aprovoi një grup të ri fetar Ehli Sunet Vel Xhemat (një urdhër musliman suni i refuzuar më parë për regjistrim), duke e çuar numrin e përgjithshëm të grupeve fetare të regjistruara në 30.

Komuniteti Bektashian edhe pas aplikimeve për regjistrim është ende në pritje të një vendimi nga Gjykata Supreme.

Kthimi i pronave fetare të shpronësuara nga qeveria e ish-Jugosllavisë ka mbetur një çështje e pazgjidhur. Qeveria ka kthyer pothuajse të gjitha kishat dhe xhamitë janë të grupeve përkatëse fetare, por disa grupe fetare nuk e kanë rikthyer pronësinë e plotë të pronave të tjera të shpronësuar nga regjimi komunist. Shqetësimet e tilla janë bërë kryesisht nga Bashkësia Fetare Islame në Maqedoni, e cila kërkon kthimin e vakëfeve dhe shpreh shqetësime për uzurpimin e tyre nga institucionet shtetërore.

Në raport thuhet se Qeveria nuk i ka kthyer vendin e xhamisë Burmali, të rrënuar në 1920 në sheshin qendror të Shkupit. BFIM ka deklaruar se qeveria refuzoi të kthente këtë pronë, sepse partia etnike maqedonase e koalicionit qeverisës dhe KOM-OA nuk mund të pranojë mundësinë e një xhamie të re në qendër të qytetit të Shkupit. Autoritetet lokale dhe kombëtare vazhdojnë të vonojë rindërtimin e një xhamie në Prilep, të shkatërruar gjatë konfliktit të vitit 2001, dhe ndërtimin e një xhamie në fshatin Lazhec. BFIM ka vazhduar të takohet me zyrtarët qeveritarë që kërkojnë të zgjidhin çështjet pronësore.

Anëtarët e Kryepeshkopatës e vetëshpallur ortodokse të Ohrit, të njohur nga Kisha Ortodokse Serbe si Kisha Orthodhokse Autonome e vetme legjitime në Maqedoni, kanë shprehur shqetësime për diskriminim dhe ngacmime të ndryshme. Kryepeshkopata Ortodokse e Ohrit nuk e njeh autoqefalinë e vetëshpallur të KOM-OA-së.

Në raportin e DASH përshkruhet edhe rastin i vrasjes së pesëfishtë në Smilkovc. “Në maj, policia arrestoi një grup të madh të muslimanëve me origjinë etnike shqiptare në lidhje me vrasjen e pesë burra etnike Ortodoks Maqedonas në Smiljkovci të Shkupit. Qeveria dhe policia menjëherë i përshkruan të dyshuarit si terroristë radikalë islamikë, një karakterizim që u shpërnda gjerësisht në mediat vendore dhe ndërkombëtare. Nga fundi i vitit, autoritetet kishin liruar njëmbëdhjetë të dyshuar, një pjesë u mbajt në burg dhe dy janë të arratisur. Gjyqi kundër katër të burgosurve filloi në dhjetor dhe vazhdoi deri në fund të vitit. Qeveria nuk ka ofruar dëshmi për të mbështetur pretendimet e saj se feja ishte një faktor në krim. Në maj të mijëra muslimanëve të etnive të ndryshme protestuan kundër arrestimit dhe karakterizimin e të dyshuarve si terroristë islamikë”, thekson raporti i DASH.

Raporti përfshin edhe incidente dhe demolime të institucioneve dhe tempujve fetar, duke shprehur jotolerancë fetare.

Akte të izoluara vazhduan me vandalizma në varreza dhe objekte fetare si në vitet e kaluara.

Në janar zjarrvënës të panjohur pa sukses u përpoqën për të vënë zjarrin dy kisha ortodokse, një në Strugë dhe tjetra në Tetovë. Incidentet ishin të thuhet se në hakmarrje për shfaqjet e rrugës në një ngjarje karnaval vjetor afër Strugës, ku pjesëmarrësit gjoja veshur petkun e lidhur me muslimanët dhe të angazhuar në akte konsiderohen ofenduese për Islamin.

Sipas raportit, regjistrimi i vitit 2002 vlerëson se 65 për qind e popullsisë është ortodokse dhe 33 për qind është myslimane. Grupe të tjera fetare përfshijnë katolikët, besimeve të ndryshme protestante sufinj dhe çifutët. Ka një korrelacion ndërmjet përkatësisë etnike dhe fetare, shumica e të krishterëve ortodoksë janë maqedonas etnikë dhe shumica e muslimanëve janë Shqiptarë etnik.

Nuk ka asnjë fe zyrtare shtetërore, por një amendament kushtetues 2001 specifikisht liston pesë grupe fetare: KOM-OA, Bashkësia Islame e Maqedonisë (BIM), Kisha Katolike Romake, bashkësia çifute dhe evangjelike Kisha Metodiste. Ndryshime të mëtejshme në ligjin lejojë grupet e tjera fetare të regjistrohen me qeverinë dhe të marrin të njëjtin status si ato të grupeve të përmendura në Kushtetutë. (INA)


Publikuar: 21.05.2013 (16:28), Lexuar: 239 herė
Komentet

Komenti juaj
Ndalohet përdorimi i gjuhës degjenerues dhe fjalëve ofenduese ndaj individëve dhe ndaj grupeve specifike, si dhe komentimet që s`kanë të bëjnë me temën e artikullit.

Copyright © 2014 Tv Koha. Tė gjitha drejtat e pėrmbajtura.
Developed by: Just5 Studio